Lãi phẳng và lãi giảm dần: khác nhau thế nào, loại nào đắt hơn?
Cùng ghi là 12%/năm, vay 100 triệu trong 12 tháng:
Lãi phẳng là gì?
Lãi phẳng, hay lãi tính trên dư nợ ban đầu, là cách tính lãi mỗi tháng trên toàn bộ số tiền vay ban đầu, dù bạn đã trả bớt gốc.
Vay 100 triệu với lãi phẳng 12%/năm thì tháng nào cũng trả 1.000.000 đ tiền lãi, kể cả tháng cuối khi bạn chỉ còn nợ khoảng 8,33 triệu. Hình thức này hay gặp ở vay tiêu dùng và mua trả góp xe máy, điện thoại.
Lãi giảm dần là gì?
Lãi giảm dần, hay lãi tính trên dư nợ giảm dần, chỉ tính lãi trên số tiền bạn còn nợ. Trả bớt gốc thì tiền lãi giảm theo. Có hai cách trả phổ biến:
- Dư nợ giảm dần (gốc đều): mỗi tháng trả cùng một khoản gốc, nên tháng đầu trả nhiều nhất rồi giảm dần. Hay gặp ở vay mua nhà, mua xe tại ngân hàng.
- Trả góp đều hằng tháng: tháng nào cũng trả một số tiền như nhau. Những tháng đầu phần lãi chiếm nhiều, về sau phần gốc chiếm nhiều hơn.
Tiền lãi mỗi tháng
Vay 100 triệu, 12%/năm, 12 tháng. Chạm vào cột để xem số tiền.
Lãi phẳng giữ nguyên 1 triệu đến tháng cuối. Lãi giảm dần chỉ còn 83 nghìn ở tháng 12.
Ví dụ: vay 100 triệu, 12%/năm, 12 tháng
| Lãi phẳng | Dư nợ giảm dần | Trả góp đều | |
|---|---|---|---|
| Trả tháng 1 | 9.333.333 đ | 9.333.333 đ | 8.884.879 đ |
| Trả tháng 12 | 9.333.337 đ | 8.416.670 đ | 8.884.876 đ |
| Tổng tiền lãi | 12.000.000 đ | 6.500.000 đ | 6.618.545 đ |
Tháng đầu, lãi phẳng và dư nợ giảm dần trả bằng nhau. Khác biệt nằm ở các tháng sau: với lãi phẳng, tiền lãi không giảm dù dư nợ đã giảm. Xem ví dụ này trong máy tính lãi vay →
Vì sao lãi phẳng đắt gần gấp đôi?
Trả góp đều trong 12 tháng thì tính trung bình bạn chỉ còn giữ khoảng một nửa số tiền vay. Lãi phẳng vẫn tính lãi trên đủ 100 triệu suốt cả năm.
Lãi được tính trên số tiền nào?
Cột là số tiền còn nợ đầu mỗi tháng. Đường nét đứt là số tiền lãi phẳng dùng để tính lãi.
Vì vậy, muốn so sánh với lãi giảm dần, phải quy lãi phẳng ra lãi suất thực tế, hay lãi suất hiệu dụng. Đó là mức lãi giảm dần cho ra đúng số tiền bạn phải trả mỗi tháng.
Bảng quy đổi lãi phẳng sang lãi suất thực
| Lãi phẳng | Lãi suất thực theo thời hạn vay (tháng) | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 6 | 12 | 24 | 36 | 60 | |
| 1%/tháng12%/năm | 20,3% | 21,5% | 21,6% | 21,2% | 20,3% |
| 1,5%/tháng18%/năm | 30,2% | 31,7% | 31,5% | 30,6% | 28,9% |
| 2%/tháng24%/năm | 40,0% | 41,7% | 40,9% | 39,4% | 36,8% |
Quy tắc nhẩm nhanh: lãi suất thực khoảng 1,5-1,8 lần lãi phẳng. Không có công thức đơn giản để quy đổi chính xác, nên máy tính bên dưới giải phương trình để ra con số đúng.
Quy đổi nhanh
Cách nhận biết khi đọc hợp đồng
- Lãi phẳng thường được ghi là "lãi suất tính trên số tiền vay ban đầu", "lãi suất cố định trên dư nợ gốc", hoặc chỉ ghi "x%/tháng" kèm một số tiền trả cố định.
- Lãi giảm dần thường được ghi là "tính trên dư nợ thực tế" hoặc "tính trên dư nợ giảm dần".
- Cách chắc chắn nhất là xin lịch trả nợ và tổng số tiền lãi, rồi nhập vào máy tính để xem lãi suất thực.
Câu hỏi thường gặp
Lãi phẳng có lúc nào lợi hơn không?
Trả góp 0% có phải lãi phẳng không?
Trả nợ trước hạn với khoản vay lãi phẳng thì sao?
Vay ngân hàng mua nhà thường tính lãi kiểu nào?
Đang cân nhắc một khoản vay?
App Fincal giúp bạn so sánh trước khi ký, dùng được cả khi không có mạng:
- Quy đổi lãi phẳng: xem lãi suất thực của mọi khoản vay trả góp
- Lưu và so sánh: đặt các phương án cạnh nhau để chọn khoản rẻ nhất
- Trả nợ trước hạn: tính cả phí phạt, xem tiết kiệm được bao nhiêu